TMMOB Şehir Plancıları Odası Trabzon Şubesi , Trabzonspor’un Akyazı bölgesindeki projesi hakkında teknik ve hukuki değerlendirmesini paylaştı. Oda, Trabzonspor’un söz konusu AVM ve otel projesinin belirtilen bölgeye yapmasının kanunen mümkün olmadığını açıkladı.
Projenin neden yapılamayacağıyla ilgili teknik ve hukuki nedenleri sıralayan Trabzon Şehir Plancıları Odası, “Aralık 2025’te Trabzon kamuoyuna yansıyan açıklamalar ve Trabzonspor’un resmi web sitesinde yer alan proje özet bilgileri ve görsellerden; Şenol Güneş Spor Kompleksi ile Trabzon Şehir Hastanesi arasında yer alan alanda “Karadeniz Bölgesine Değer Katacak Dev Projemiz: Akyazı Projesi” adıyla AVM ve karma kullanımlı proje kamuoyuna duyurulmuştur. Trabzonspor himayesinde, 105 dönümlük bir arazi üzerinde Karadeniz Bölgesi’nin en büyük karma kullanımlı projelerinden biri olarak tasarlandığı ifade edilen bu yatırımın; 250 mağaza, 45’ten fazla gastronomi ünitesi ile 300 odalı ve 130 odalı olmak üzere iki oteli kapsadığı belirtilmiştir. TMMOB Şehir Plancıları Odası Trabzon Şubesi olarak kamuoyuna açıklanan söz konusu projeye ilişkin değerlendirmelerimizi sıraladık.
1. Hukuki Mevzuat ve Kıyı Kаnunu
Yürürlükte bulunan Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik uyarınca ve alanın tabi olduğu Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanan Dolgu İmar Planlarına göre kamuoyuna duyurulan AVM ve otel kullanımlarının yapılması hukuken mümkün değildir.
Akyazı’daki dolgu alanında yer alan Şenol Güneş Spor Kompleksi için 2008 yılında, Trabzon Şehir Hastanesi için ise 2017 yılında kıyı mevzuatında ek düzenlemeler yapılmıştır. Başka bir ifadeyle, Zonguldak, Rize ve Trabzon’a özgü hukuki istisnalar oluşturularak kıyı alanlarının kullanımına izin verilmiştir. Bu istisnalar, kıyıların asli kullanım amacı dışında kullanılmasına yol açmıştır. Trabzon’a özel düzenlemelerle sürekli istisnai uygulamalar yaratılması, bölgede yoğun kıyı kullanımına neden olmuştur.
2. Ulaşım ve Trafik Yükü
Akyazı dolgu alanında bulunan stadyum, maç günlerinde yoğun yaya ve araç trafiği oluşturmaktadır. 2026 yılında faaliyete geçmesi planlanan şehir hastanesi ise kent içindeki hastanelerinin kapatılarak bölgeye taşınması sebebiyle 24 saat boyunca sürekli ve yüksek düzeyde ulaşım talebi yaratacaktır.
AVM’ler de doğaları gereği yaya ve taşıt trafiğini ciddi biçimde artıran kentsel işlevlerdir. Günümüzde bölgede ulaşım açısından ciddi ve kalıcı sorunlar yaşanırken, bu üç yoğun kullanımın aynı alanda bir araya gelmesi, mevcut sorunları daha da ağırlaştıracaktır. Bu sorunların ulaşım ana planı ile çözülüp çözülemeyeceği ise belirsizdir.
3. Kent Merkezi ve Bilimsel Veriler
Yapılan bilimsel çalışmalar, AVM’lerin geleneksel kent merkezlerindeki küçük ölçekli ticaret birimlerinin kapanmasına, kent merkezlerinin işlev kaybına ve terk edilmesine neden olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, kent merkezine yakın bir konumda yeni bir AVM yapılmasının Trabzon kent merkezine olası etkilerinin kapsamlı biçimde tartışılması gerekmektedir.
Sonuç olarak; Karadeniz Bölgesine değer katacağı öngörülen bu projenin; hem Trabzon kentine hem de yatırımcıya yönelik fayda-maliyet analizleri, fizibilite çalışmaları ve kıyı mevzuatı bağlamında olanaklar ile kısıtlılıklar teknik yönden incelenmeden kamuoyuna duyurulması; projenin kamuoyunda yapılabilir bir yatırım şeklinde algılanmasına ve tartışılmasına yol açmıştır. Bu nedenle AVM projesi, hukuki, bilimsel ve teknik yönden geçerli bir temele dayanmamaktadır.” İfadelerini kullandı.
